<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X54n0869"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 869 夹科肇论序注</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 869 夹科肇论序注</title> <author>宋 晓月注</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">54</idno>.<idno type="no">869</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">夹科肇论序注</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00701"> <charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName> <mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping> <mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07946"> <charName>CBETA CHARACTER CB07946</charName> <mapping cb:dec="990986" type="PUA">U+F1F0A</mapping> <mapping type="unicode">U+28DD6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@斫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15141"> <charName>CBETA CHARACTER CB15141</charName> <mapping cb:dec="998181" type="PUA">U+F3B25</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邂-(刀/牛)+羊]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15145"> <charName>CBETA CHARACTER CB15145</charName> <mapping cb:dec="998185" type="PUA">U+F3B29</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262B1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/圭]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-04-22T08:08:07"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0136a" n="0136a"/> <lb ed="X" n="0136a01"/> <lb ed="X" n="0136a02"/><cb:docNumber>No. 869</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0136a03"/><lb ed="R096" n="0189a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>夹科肇论序</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0136a04"/> <lb ed="X" n="0136a05"/><lb ed="R096" n="0189a02"/><byline cb:type="author">小<name role="" type="person">招提寺</name>沙门 慧达 述</byline> <lb ed="X" n="0136a06"/><lb ed="R096" n="0189a03"/><byline cb:type="author">泐潭禅师 晓月 注</byline> <lb ed="X" n="0136a07"/><lb ed="R096" n="0189a04"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">通序</cb:mulu><p xml:id="pX54p0136a0701">△科此序文。分为二章。前明作论元由是通序。後 <lb ed="X" n="0136a08"/><lb ed="R096" n="0189a05"/>正明论之宗旨是别序。前明作论元由有六节。第 <lb ed="X" n="0136a09"/><lb ed="R096" n="0189a06"/>一标论名。二称美人法。三庆幸遭逢。四排斥讥嫌。 <lb ed="X" n="0136a10"/><lb ed="R096" n="0189a07"/>五申述元情。六宣明序意。今第一标擧论名。</p> <lb ed="X" n="0136a11"/><lb ed="R096" n="0189a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一标擧论名</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0136a1101">慧达率愚。通序长安释僧肇法师所作。宗本物不迁 <lb ed="X" n="0136a12"/><lb ed="R096" n="0189a09"/>等四论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136a13"/><lb ed="R096" n="0189a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0136a1301">序主云率愚者。谦抑之辞也。序者尔唯云。东西墙 <lb ed="X" n="0136a14"/><lb ed="R096" n="0189a11"/>谓之序。<name role="" type="person">郭璞</name>註云。所以序别内外也。今达师序述 <lb ed="X" n="0136a15"/><lb ed="R096" n="0189a12"/>作论元由。如东西墙为宅之序也。又序者如茧之 <lb ed="X" n="0136a16"/><lb ed="R096" n="0189a13"/>得序。序尽一茧之丝。经书得序。序尽一经书之義 <lb ed="X" n="0136a17"/><lb ed="R096" n="0189a14"/>理。言小<name role="" type="person">招提寺</name>者。在润州江寧县。旧是丹阳郡。始 <lb ed="X" n="0136a18"/><lb ed="R096" n="0189a15"/>自吴朝。爰及晋宋齐梁陈六代<anchor xml:id="nkr_note_add_0136a1801" n="0136a1801"/><anchor xml:id="beg0136a1801" n="0136a1801"/>已<anchor xml:id="end0136a1801"/>来。<persName>佛</persName>法兴盛。伽 <lb ed="X" n="0136a19"/><lb ed="R096" n="0189a16"/>蓝精舍。接拣连甍。名字相参。如<name role="" type="person">莊严寺</name>。则有大莊 <lb ed="X" n="0136a20"/><lb ed="R096" n="0189a17"/>严小莊严。<name role="" type="person">招提寺</name>亦有大小之名。大招提是梁时造。 <lb ed="X" n="0136a21"/><lb ed="R096" n="0189a18"/>小招提是晋时造。达师是陈时人。居小<name role="" type="person">招提寺</name>为 <lb ed="X" n="0136a22"/><lb ed="R096" n="0189b01"/>沙门也。当陈时名达者非一人。故标其寺以为别 <lb ed="X" n="0136a23"/><lb ed="R096" n="0189b02"/>也。然此达公<persName>佛</persName>義未善文体。所作论序多有庸音。 <lb ed="X" n="0136a24"/><lb ed="R096" n="0189b03"/>今只直取序论之大意。後之览者无至讥诮。肇论 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0136b" n="0136b"/> <lb ed="X" n="0136b01"/><lb ed="R096" n="0189b04"/>从人得名也。是後秦姚兴长安人也。俗姓张氏。家 <lb ed="X" n="0136b02"/><lb ed="R096" n="0189b05"/>贫以佣书为业。遂因善写。历观经史。备尽坟籍。乃 <lb ed="X" n="0136b03"/><lb ed="R096" n="0189b06"/>为儒生深味玄微。每以莊老为心要。常读老子道 <lb ed="X" n="0136b04"/><lb ed="R096" n="0189b07"/>德章歎曰。美则美矣。然其栖神冥累之方。犹未尽 <lb ed="X" n="0136b05"/><lb ed="R096" n="0189b08"/>也。後见古维摩经。披寻玩味。乃言始知所归矣。因 <lb ed="X" n="0136b06"/><lb ed="R096" n="0189b09"/>此出家。大通实相。年方弱冠。英辩远闻。後罗什东 <lb ed="X" n="0136b07"/><lb ed="R096" n="0189b10"/>来化诱。暂憩姑臧。肇奔往参承从什禀授。先有著 <lb ed="X" n="0136b08"/><lb ed="R096" n="0189b11"/>述。幷将呈什。什拊几歎曰。吾所造幽深不惭于子。 <lb ed="X" n="0136b09"/><lb ed="R096" n="0189b12"/>文词丽美。实则相遵可同善吉者也。遂参随罗什 <lb ed="X" n="0136b10"/><lb ed="R096" n="0189b13"/>入长安。姚兴命肇与僧睿等。居<name role="" type="person">逍遥园</name>。详定经论。 <lb ed="X" n="0136b11"/><lb ed="R096" n="0189b14"/>因著述宗本義。物不迁。不真空。般若无知三论。涅 <lb ed="X" n="0136b12"/><lb ed="R096" n="0189b15"/>槃无名论。是什迁化後方造也。卢山<name role="" type="person">刘遗民</name>因见 <lb ed="X" n="0136b13"/><lb ed="R096" n="0189b16"/>此论乃歎曰。不意方袍复有平叔。呈之远公。远公 <lb ed="X" n="0136b14"/><lb ed="R096" n="0189b17"/>乃拊几歎曰。未尝有也。因披寻玩味。遂有书问住 <lb ed="X" n="0136b15"/><lb ed="R096" n="0189b18"/>复。什公亡後。遂以涅槃无名论。复造宝藏论三章。 <lb ed="X" n="0136b16"/><lb ed="R096" n="0190a01"/>进上秦王。秦王姚兴答旨慇勤。敕令缮写。班诸子 <lb ed="X" n="0136b17"/><lb ed="R096" n="0190a02"/>姪以为大训。其为时所重也如此。晋義熙十年。终 <lb ed="X" n="0136b18"/><lb ed="R096" n="0190a03"/>于长安<name role="" type="person">逍遥园</name>。春秋三十有一耳。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二称美人法</cb:mulu><head>△第二称美人 <lb ed="X" n="0136b19"/><lb ed="R096" n="0190a04"/>法</head> <lb ed="X" n="0136b20"/><lb ed="R096" n="0190a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0136b2001">但末代弘经。允属四依菩萨。爰传兹土。抑亦其例。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136b21"/><lb ed="R096" n="0190a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0136b2101">末代者。<persName>佛</persName>灭後正法陵迟。西竺遂有<name role="" type="person">马鸣</name>诸祖。造 <lb ed="X" n="0136b22"/><lb ed="R096" n="0190a07"/>论解经。弘护<persName>佛</persName>法。允属者。信凭也。四依有二。一依 <lb ed="X" n="0136b23"/><lb ed="R096" n="0190a08"/>人。二依法。依人者。十住十行十迴向地前菩萨。名 <lb ed="X" n="0136b24"/><lb ed="R096" n="0190a09"/>须陀洹。为第一依。初地见道菩萨。名斯陀含。为第 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0136c" n="0136c"/> <lb ed="X" n="0136c01"/><lb ed="R096" n="0190a10"/>二依。修道位入二地至八地菩萨。名阿那含。为第 <lb ed="X" n="0136c02"/><lb ed="R096" n="0190a11"/>三依。八地至十地满心等觉菩萨。名阿罗汉。为第 <lb ed="X" n="0136c03"/><lb ed="R096" n="0190a12"/>四依。二依法者。一依義不依文。二依智不依识。三 <lb ed="X" n="0136c04"/><lb ed="R096" n="0190a13"/>依法不依人。四依了義不依不了義。爰传兹土者。 <lb ed="X" n="0136c05"/><lb ed="R096" n="0190a14"/>及至教流此土也。抑亦者。如西竺诸祖之类也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136c06"/><lb ed="R096" n="0190a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0136c0601">至如弥天大德童寿桑门。幷创始命宗。图辩格致。播 <lb ed="X" n="0136c07"/><lb ed="R096" n="0190a16"/>扬宣述。所事玄虚。唯斯拟圣默之所祖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136c08"/><lb ed="R096" n="0190a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0136c0801">弥天大德即襄阳道安法师。因<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c0801" n="0136c0801"/><anchor xml:id="beg0136c0801" n="0136c0801"/>刺<anchor xml:id="end0136c0801"/>史习凿戏论之 <lb ed="X" n="0136c09"/><lb ed="R096" n="0190a18"/>谈也。习公一日访安云。四海<name role="" type="person">习凿齿</name>。固来相谒尔。 <lb ed="X" n="0136c10"/><lb ed="R096" n="0190b01"/>正遇齐次。安应声答云。弥天<name role="" type="person">释道安</name>。饭後始相看。 <lb ed="X" n="0136c11"/><lb ed="R096" n="0190b02"/>自此时人称弥天大德也。童寿者。亦名罗什。本 <lb ed="X" n="0136c12"/><lb ed="R096" n="0190b03"/>龟兹国人。父名鸠摩罗琰。母名耆婆。是彼国王白 <lb ed="X" n="0136c13"/><lb ed="R096" n="0190b04"/>纯妹。合父母二名。故称鸠摩罗耆婆。翻就华言童 <lb ed="X" n="0136c14"/><lb ed="R096" n="0190b05"/>寿。什者。为此达法师喜此方文字章句之什故。华 <lb ed="X" n="0136c15"/><lb ed="R096" n="0190b06"/>梵合云罗什。安师造性空论。什师造实相论。此土 <lb ed="X" n="0136c16"/><lb ed="R096" n="0190b07"/>造论之始也。桑门者。不正梵音也。应云沙门。翻就 <lb ed="X" n="0136c17"/><lb ed="R096" n="0190b08"/>华言勤息。谓出家人。见善勤修。见恶止息。此二师 <lb ed="X" n="0136c18"/><lb ed="R096" n="0190b09"/>幷创始于妙性圆明。命为宗本。造此二论。图度辩 <lb ed="X" n="0136c19"/><lb ed="R096" n="0190b10"/>别格量致理。播布扬显。宣说序述。同归般若体義。 <lb ed="X" n="0136c20"/><lb ed="R096" n="0190b11"/>故云玄虚。达公序美此二人造论。创始冥契<persName>佛</persName>理。 <lb ed="X" n="0136c21"/><lb ed="R096" n="0190b12"/>故云唯斯拟圣默之所祖。一者鼓论法義是拟圣。 <lb ed="X" n="0136c22"/><lb ed="R096" n="0190b13"/>二者当圣默然是所祖。俱照而常寂寂而常照也。 <lb ed="X" n="0136c23"/><lb ed="R096" n="0190b14"/>此序主共美安什二师也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0136c24"/><lb ed="R096" n="0190b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0136c2401">自降乎<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c2401" n="0136c2401"/><anchor xml:id="beg0136c2401" n="0136c2401"/>已<anchor xml:id="end0136c2401"/>还。历代古今。凡著名僧传。及传所不载者。 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0137a" n="0137a"/> <lb ed="X" n="0137a01"/><lb ed="R096" n="0190b16"/>释僧睿等三千馀僧。淸信檀越<name role="" type="person">谢灵运</name>等八百许人。 <lb ed="X" n="0137a02"/><lb ed="R096" n="0190b17"/>至能辩正方言。节文阶级。善核名教。精搜義理。揖此 <lb ed="X" n="0137a03"/><lb ed="R096" n="0190b18"/>群贤语之所统。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137a04"/><lb ed="R096" n="0191a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137a0401">自降乎<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a0401" n="0137a0401"/><anchor xml:id="beg0137a0401" n="0137a0401"/>已<anchor xml:id="end0137a0401"/>还。降乎非文体。应云降斯<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a0402" n="0137a0402"/><anchor xml:id="beg0137a0402" n="0137a0402"/>已<anchor xml:id="end0137a0402"/>还也。历代 <lb ed="X" n="0137a05"/><lb ed="R096" n="0191a02"/>古今。此达序主序述自安什之後。历古者。指长安 <lb ed="X" n="0137a06"/><lb ed="R096" n="0191a03"/>後秦在西北。历今者。指西晋东晋至梁在江南。凡 <lb ed="X" n="0137a07"/><lb ed="R096" n="0191a04"/>古今共翻译<persName>佛</persName>经。依经造论。僧中睿师首唱。俗中 <lb ed="X" n="0137a08"/><lb ed="R096" n="0191a05"/>谢公为首。故云揖此群贤。于文字章句能缘饰<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0137a09"/><lb ed="R096" n="0191a06"/>意。俱不得中道。只于言语中统贯理事也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137a10"/><lb ed="R096" n="0191a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137a1001">有美若人。超语兼默。标本则句句深达<persName>佛</persName>心。明末则 <lb ed="X" n="0137a11"/><lb ed="R096" n="0191a08"/>言言备通众教。谅是大乘懿典。方等博书。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137a12"/><lb ed="R096" n="0191a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137a1201">此序主赞美肇师造四论。深契真俗理事。性相寂 <lb ed="X" n="0137a13"/><lb ed="R096" n="0191a10"/>照。体用俱绝。待不偏□□。有美若人者。指肇师也。 <lb ed="X" n="0137a14"/><lb ed="R096" n="0191a11"/>借毛诗云。有美一人靑阳婉兮。<g ref="#CB15141">邂</g>逅相遇适我愿 <lb ed="X" n="0137a15"/><lb ed="R096" n="0191a12"/>兮。论语云。君子哉若人。今借此二语共成一句也。 <lb ed="X" n="0137a16"/><lb ed="R096" n="0191a13"/>言超语兼默者。谓前安什二师。唯得理而文有所 <lb ed="X" n="0137a17"/><lb ed="R096" n="0191a14"/>阙。睿师谢公造论。唯得文而理有所缺。今肇四论 <lb ed="X" n="0137a18"/><lb ed="R096" n="0191a15"/>文理兼备。故云为超。非谓文理勝前四人者。言标 <lb ed="X" n="0137a19"/><lb ed="R096" n="0191a16"/>本者。指宗本義。言明末者。指涅槃论。谅是者。谅训 <lb ed="X" n="0137a20"/><lb ed="R096" n="0191a17"/>信也。信此四義论。与花严楞严诸大乘教无异。深 <lb ed="X" n="0137a21"/><lb ed="R096" n="0191a18"/>达<persName>佛</persName>心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137a22"/><lb ed="R096" n="0191b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137a2201">自古自今著文著笔。详汰名贤所作诸论。或六家七 <lb ed="X" n="0137a23"/><lb ed="R096" n="0191b02"/>宗。爰延十二。幷判其臧否。辩其差当。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137a24"/><lb ed="R096" n="0191b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137a2401">此明诸家造论得失也。详者支法详。支遁弟子。从 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0137b" n="0137b"/> <lb ed="X" n="0137b01"/><lb ed="R096" n="0191b04"/>师姓氏。汰者竺法汰。竺道猷弟子。支法详造实相 <lb ed="X" n="0137b02"/><lb ed="R096" n="0191b05"/>论。竺法汰造本无论。俱有得失。高僧传中。此二人 <lb ed="X" n="0137b03"/><lb ed="R096" n="0191b06"/>相继为名贤。六家七宗。其七義。爰者缓也。短義。延 <lb ed="X" n="0137b04"/><lb ed="R096" n="0191b07"/>者长義。此十二论中多有辩争是非长短。臧者善 <lb ed="X" n="0137b05"/><lb ed="R096" n="0191b08"/>也。否者恶也。差殊的当俱不契<persName>佛</persName>心中道也。梁释 <lb ed="X" n="0137b06"/><lb ed="R096" n="0191b09"/>宝唱造俗法论一百六十卷。内引述宋<name role="" type="person">莊严寺</name>高 <lb ed="X" n="0137b07"/><lb ed="R096" n="0191b10"/>僧昙济。作六家七宗论。论有六家。分成七宗。第一 <lb ed="X" n="0137b08"/><lb ed="R096" n="0191b11"/>本无宗。第二本无玄妙宗。出第一本无宗。第三即 <lb ed="X" n="0137b09"/><lb ed="R096" n="0191b12"/>色宗。第四義合宗。亦云识合宗。第五幻化宗。亦云 <lb ed="X" n="0137b10"/><lb ed="R096" n="0191b13"/>如幻宗。第六心无宗。第七缘会宗。亦云体会宗。本 <lb ed="X" n="0137b11"/><lb ed="R096" n="0191b14"/>有六家。第一家分为二宗。故成七宗。言十二者。续 <lb ed="X" n="0137b12"/><lb ed="R096" n="0191b15"/>法论云。下定林寺释慧镜。作实相六宗论。先设客 <lb ed="X" n="0137b13"/><lb ed="R096" n="0191b16"/>问二谛一体義。然後引六宗義答之。第一家以理 <lb ed="X" n="0137b14"/><lb ed="R096" n="0191b17"/>实为空。凡夫谓有为有。空即真谛。有即俗谛。第二 <lb ed="X" n="0137b15"/><lb ed="R096" n="0191b18"/>家以色性是空为空。色体是有为有。第三家以離 <lb ed="X" n="0137b16"/><lb ed="R096" n="0192a01"/>缘无山为空。因缘成山为有。第四家以心从缘生 <lb ed="X" n="0137b17"/><lb ed="R096" n="0192a02"/>为空。離缘别有心体为有。第五家以邪见所计心 <lb ed="X" n="0137b18"/><lb ed="R096" n="0192a03"/>空为空。不空因缘所生之心为有。第六家以名色 <lb ed="X" n="0137b19"/><lb ed="R096" n="0192a04"/>所依之物实空为空。世流佈中假名为有。前有六 <lb ed="X" n="0137b20"/><lb ed="R096" n="0192a05"/>家。後有六家。合成十二。故云爰延十二也。臧否者。 <lb ed="X" n="0137b21"/><lb ed="R096" n="0192a06"/>前六家判第四为臧。馀五家为否。後六家论中辩 <lb ed="X" n="0137b22"/><lb ed="R096" n="0192a07"/>前五家为差。後五家为当。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137b23"/><lb ed="R096" n="0192a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137b2301">唯此宪章无弊斯咎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137b24"/><lb ed="R096" n="0192a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137b2401">宪者法也。前十二家皆有是非之弊。今肇法师四 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0137c" n="0137c"/> <lb ed="X" n="0137c01"/><lb ed="R096" n="0192a10"/>论无有此弊。但是而无非也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137c02"/><lb ed="R096" n="0192a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137c0201">良<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137001" n="0137001"/>由襟情泛若。不知何系。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137002" n="0137002"/>譬彼渊海数越九流。挺拔 <lb ed="X" n="0137c03"/><lb ed="R096" n="0192a12"/>淸虚。萧然物外。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137c04"/><lb ed="R096" n="0192a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137c0401">良由者多以也。序主美肇师襟灵情田泛泛然。如 <lb ed="X" n="0137c05"/><lb ed="R096" n="0192a14"/>渊深之海幷无畔岸繫属也。故云譬彼渊海。譬训 <lb ed="X" n="0137c06"/><lb ed="R096" n="0192a15"/>譬也。数越九流者。美肇师文笔如海不落数量。九 <lb ed="X" n="0137c07"/><lb ed="R096" n="0192a16"/>流者有二。一依人。二依境。依人者俗谛。仲尼之学 <lb ed="X" n="0137c08"/><lb ed="R096" n="0192a17"/>如海。诸子百家如分九流。一儒家流。二道家流。三 <lb ed="X" n="0137c09"/><lb ed="R096" n="0192a18"/>墨家流。四名家流。五杂家流。六农家流。七纵横家 <lb ed="X" n="0137c10"/><lb ed="R096" n="0192b01"/>流。八法家流。九小说家流。二依境名九流者。亦谓 <lb ed="X" n="0137c11"/><lb ed="R096" n="0192b02"/>之九江也。此是夏禹疏决天下洪水分为九江。流 <lb ed="X" n="0137c12"/><lb ed="R096" n="0192b03"/>入大海。一曰乌白江。二曰箘江。三曰蚌江。四曰乌 <lb ed="X" n="0137c13"/><lb ed="R096" n="0192b04"/>江。五曰嘉美江。六曰畎江。七曰源江。八曰廪江。九 <lb ed="X" n="0137c14"/><lb ed="R096" n="0192b05"/>曰提江。序主美肇师四论不落数量如海也。负生 <lb ed="X" n="0137c15"/><lb ed="R096" n="0192b06"/>知之性灵心正直。如豫章之木。标表拔萃于众木 <lb ed="X" n="0137c16"/><lb ed="R096" n="0192b07"/>也。识情淸净虚明旷大于万物之外。冥契法身之 <lb ed="X" n="0137c17"/><lb ed="R096" n="0192b08"/>理。更无一法一人过越于肇师也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137c18"/><lb ed="R096" n="0192b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0137c1801">知公者希。归公採什。如曰不知则公贵矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0137c19"/><lb ed="R096" n="0192b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0137c1901">知公者希。此一句借老子道德经中吾言甚易知 <lb ed="X" n="0137c20"/><lb ed="R096" n="0192b11"/>章第七十。彼章云。吾言甚易知。甚易行。唐玄宗注 <lb ed="X" n="0137c21"/><lb ed="R096" n="0192b12"/>云。吾言说契理故易知。事简故易行。老君又云。天 <lb ed="X" n="0137c22"/><lb ed="R096" n="0192b13"/>下莫能知莫能行。玄宗註云。天下滞言而不悟。事 <lb ed="X" n="0137c23"/><lb ed="R096" n="0192b14"/>顺而不约。故莫能知莫能行。老君又云。言有宗事 <lb ed="X" n="0137c24"/><lb ed="R096" n="0192b15"/>有君。玄宗註云。言者在理。理得而言忘。故言以无 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0138a" n="0138a"/> <lb ed="X" n="0138a01"/><lb ed="R096" n="0192b16"/>言为宗。事者在功。功成而不宰。故事以无事为君。 <lb ed="X" n="0138a02"/><lb ed="R096" n="0192b17"/>老君又云。夫唯无知。是以不我知。玄宗註云。夫唯 <lb ed="X" n="0138a03"/><lb ed="R096" n="0192b18"/>世俗之人。无了之知。是以不知我无言无事之教。 <lb ed="X" n="0138a04"/><lb ed="R096" n="0193a01"/>老君又云。知我者希则我者贵。玄宗註云。了知我 <lb ed="X" n="0138a05"/><lb ed="R096" n="0193a02"/>忘言之教意者稀少。法则我不言之教意至贵。老 <lb ed="X" n="0138a06"/><lb ed="R096" n="0193a03"/>君又云。是以圣人披褐怀玉。玄宗註云。被褐者晦 <lb ed="X" n="0138a07"/><lb ed="R096" n="0193a04"/>其外。怀王者明其内。故知者稀少。序主变老君我 <lb ed="X" n="0138a08"/><lb ed="R096" n="0193a05"/>字作公字。时人只归伏四论之文字耳。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三庆幸遭逢</cb:mulu><head>△第三庆 <lb ed="X" n="0138a09"/><lb ed="R096" n="0193a06"/>幸遭逢</head> <lb ed="X" n="0138a10"/><lb ed="R096" n="0193a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138a1001">达猥生天幸。逢此正音。欣悦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138001" n="0138001"/>弗<anchor xml:id="nkr_note_add_0138a1001" n="0138a1001"/><anchor xml:id="beg0138a1001" n="0138a1001"/>已<anchor xml:id="end0138a1001"/>。飨宴无疲。每至披 <lb ed="X" n="0138a11"/><lb ed="R096" n="0193a08"/>寻。不勝手舞。誓愿生生尽命弘述。达于肇之遗文。其 <lb ed="X" n="0138a12"/><lb ed="R096" n="0193a09"/>犹若是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138a13"/><lb ed="R096" n="0193a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138a1301">猥生者多生也。天幸者不期而自然。逢遇也。正音者 <lb ed="X" n="0138a14"/><lb ed="R096" n="0193a11"/>指此四论也。是真正之文契<persName>佛</persName>心也。飨者食时也。 <lb ed="X" n="0138a15"/><lb ed="R096" n="0193a12"/>宴者眠卧时也。序主自谓。披阅四论日久无倦。手 <lb ed="X" n="0138a16"/><lb ed="R096" n="0193a13"/>舞者借子夏诗序云。不知手之舞之足之蹈之。表 <lb ed="X" n="0138a17"/><lb ed="R096" n="0193a14"/>欣悦之极也。肇之遗文者。指四论也。誓愿不轻捨耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138a18"/><lb ed="R096" n="0193a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138a1801">况中百门观爰洎方等深经。而不至增乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138a19"/><lb ed="R096" n="0193a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138a1901">况者比况相类也。序主指肇之四论。比类中观论 <lb ed="X" n="0138a20"/><lb ed="R096" n="0193a17"/>百法明门论及方廣花严等经。更无一字增加也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0138a21"/><lb ed="R096" n="0193a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四排斥讥嫌</cb:mulu><head>△第四排斥讥嫌</head> <lb ed="X" n="0138a22"/><lb ed="R096" n="0193b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138a2201">世谚咸云。肇之所作故是诚实真谛。地论通宗。莊老 <lb ed="X" n="0138a23"/><lb ed="R096" n="0193b02"/>所资猛浪之说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138a24"/><lb ed="R096" n="0193b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138a2401">世谚者世俗无稽之谭也。肇师亡後滞执名相教 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0138b" n="0138b"/> <lb ed="X" n="0138b01"/><lb ed="R096" n="0193b04"/>者。讥毁肇之四论。其文是诚实论中真谛義。十地 <lb ed="X" n="0138b02"/><lb ed="R096" n="0193b05"/>论中通宗義。更以莊老书中言词缘饰相资。猛浪 <lb ed="X" n="0138b03"/><lb ed="R096" n="0193b06"/>之说者。莊子齐物篇中借一句。是无根本不精要 <lb ed="X" n="0138b04"/><lb ed="R096" n="0193b07"/>之辞。此外人讥毁也。古之既有讥谤。今之<g ref="#CB07946">鬥</g>争嫉 <lb ed="X" n="0138b05"/><lb ed="R096" n="0193b08"/>妒更多。只如嘉祐中滕州东山明教禅师<name role="" type="person">契嵩</name>。进 <lb ed="X" n="0138b06"/><lb ed="R096" n="0193b09"/>上仁宗皇帝正宗记十二卷。寻敕令颁入译经院。 <lb ed="X" n="0138b07"/><lb ed="R096" n="0193b10"/>随与藏经印布天下。恩赐奖誉。古来未有如此者 <lb ed="X" n="0138b08"/><lb ed="R096" n="0193b11"/>也。当时医僧子昉富有衣钵。遂于苏台招集浅学 <lb ed="X" n="0138b09"/><lb ed="R096" n="0193b12"/>禅律者。造作文字。毁谤禅宗。复命相识官人冠序 <lb ed="X" n="0138b10"/><lb ed="R096" n="0193b13"/>刊之。古今有此外道也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138b11"/><lb ed="R096" n="0193b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138b1101">此实巨蛊之言。欺诬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138002" n="0138002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0138002" n="0138002"/>亡殁。街巷陋音。未之足拾。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138b12"/><lb ed="R096" n="0193b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138b1201">巨蛊者大毒之言。肇师亡後。以此毒害陋音。欺圣 <lb ed="X" n="0138b13"/><lb ed="R096" n="0193b16"/>罔贤。固不足採听也。<persName>佛</persName>在之日。尙有五千增上慢 <lb ed="X" n="0138b14"/><lb ed="R096" n="0193b17"/>者。而况今之乎。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第五申述元情</cb:mulu><head>△第五申述元情</head> <lb ed="X" n="0138b15"/><lb ed="R096" n="0193b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138b1501">夫神道不形。心敏难绘。既文拘而義远。故众端之所 <lb ed="X" n="0138b16"/><lb ed="R096" n="0194a01"/>诡。肇之卜意岂徒然哉。良有以也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138b17"/><lb ed="R096" n="0194a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138b1701">神道不形者。谓法身无形像。如太虚空。心敏难绘 <lb ed="X" n="0138b18"/><lb ed="R096" n="0194a03"/>者。谓般若无知。亦难相状求也。绘者写邈书<g ref="#CB15148">画</g>也。 <lb ed="X" n="0138b19"/><lb ed="R096" n="0194a04"/>谓法身与观照般若。寂而常照。照而常寂。離诸名 <lb ed="X" n="0138b20"/><lb ed="R096" n="0194a05"/>相。文拘義远者。四论中文字拘束。義理深奥。故肇 <lb ed="X" n="0138b21"/><lb ed="R096" n="0194a06"/>师须假此方经书文言强饰。缘之令後之学般若 <lb ed="X" n="0138b22"/><lb ed="R096" n="0194a07"/>人易为晓会。故云众端之所诡。众端者四论端由 <lb ed="X" n="0138b23"/><lb ed="R096" n="0194a08"/>也。所诡者谓肇师假此方文言经书变通。有异西 <lb ed="X" n="0138b24"/><lb ed="R096" n="0194a09"/>竺梵音。岂空然也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0138c" n="0138c"/> <lb ed="X" n="0138c01"/><lb ed="R096" n="0194a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138c0101">如复徇狎其言。愿生生不面。至获忍心。还度斯下。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138c02"/><lb ed="R096" n="0194a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138c0201">序主以析设二法弘护四论也。恐後世人随逐无 <lb ed="X" n="0138c03"/><lb ed="R096" n="0194a12"/>稽之谭谤毁。故云如复徇狎其言。愿生生不与其 <lb ed="X" n="0138c04"/><lb ed="R096" n="0194a13"/>人相见也。徇者顺也。狎者亲也。除是序主成等正 <lb ed="X" n="0138c05"/><lb ed="R096" n="0194a14"/>觉得无生法忍。方可度脱此下根等人也。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第六宣明序意</cb:mulu><head>△第六 <lb ed="X" n="0138c06"/><lb ed="R096" n="0194a15"/>宣明序意</head> <lb ed="X" n="0138c07"/><lb ed="R096" n="0194a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138c0701">达流连讲肆二十馀年。颇逢重席。末睹斯论。聊寄一 <lb ed="X" n="0138c08"/><lb ed="R096" n="0194a17"/>序。托悟在中。同我贤余。请俟来哲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138c09"/><lb ed="R096" n="0194a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138c0901">梁普通年前。达么未到此土。只有名相讲席。故云 <lb ed="X" n="0138c10"/><lb ed="R096" n="0194b01"/>流连讲肆也。颇逢重席者。颇训多也。序主多遇夺 <lb ed="X" n="0138c11"/><lb ed="R096" n="0194b02"/>席明师。重席者。後汉帝每朝正日。令戴凭侍中与 <lb ed="X" n="0138c12"/><lb ed="R096" n="0194b03"/>诸儒论经。勝者夺席而坐。凭勝其日夺五十馀重。 <lb ed="X" n="0138c13"/><lb ed="R096" n="0194b04"/>时人语曰。论经不穷戴侍中。末睹斯论者。序主谓 <lb ed="X" n="0138c14"/><lb ed="R096" n="0194b05"/>前二十馀年。虽多逢明师。末後披此四论。句句深 <lb ed="X" n="0138c15"/><lb ed="R096" n="0194b06"/>达<persName>佛</persName>理。与前名师不同。故聊寄述此通序。庶表序 <lb ed="X" n="0138c16"/><lb ed="R096" n="0194b07"/>主悟解肇意深达也。同我者与序主悟解一般。贤 <lb ed="X" n="0138c17"/><lb ed="R096" n="0194b08"/>余者悟解勝于序主。俱俟来哲臧否也。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0138c18"/><lb ed="R096" n="0194b09"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">别序</cb:mulu><p xml:id="pX54p0138c1801">△後序论之宗旨。文中有四科。第一序次第。二遣 <lb ed="X" n="0138c19"/><lb ed="R096" n="0194b10"/>相。三称歎。四拣别是论非论。今第一序次第。</p> <lb ed="X" n="0138c20"/><lb ed="R096" n="0194b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一序次第</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138c2001">夫大分深義。厥号本无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138c21"/><lb ed="R096" n="0194b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138c2101">十二门论云。大分者即空也。非断灭空。是法身真 <lb ed="X" n="0138c22"/><lb ed="R096" n="0194b13"/>空之理。故云深義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138c23"/><lb ed="R096" n="0194b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0138c2301">故建言宗旨。标乎实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0138c24"/><lb ed="R096" n="0194b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0138c2401">实相者无相也。谓真空之体本无名相。于无相中 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0139a" n="0139a"/> <lb ed="X" n="0139a01"/><lb ed="R096" n="0194b16"/>建立。不壞假名。而谭实相耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139a02"/><lb ed="R096" n="0194b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139a0201">开空法道。莫逾真俗。所以次释二谛显<persName>佛</persName>教门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139a03"/><lb ed="R096" n="0194b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139a0301">真空不碍于幻有故。从体起用。所以有万法。教云。 <lb ed="X" n="0139a04"/><lb ed="R096" n="0195a01"/>森罗及万象。一法之所印。无过越于真俗二谛也。 <lb ed="X" n="0139a05"/><lb ed="R096" n="0195a02"/>雪山童子为求半偈捨身。树神问曰。此偈何益。童 <lb ed="X" n="0139a06"/><lb ed="R096" n="0195a03"/>子答曰。如是偈者诸<persName>佛</persName>所说开空法道。此出涅槃 <lb ed="X" n="0139a07"/><lb ed="R096" n="0195a04"/>经也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0139a0701" n="0139a0701"/><anchor xml:id="beg0139a0701" n="0139a0701"/>已<anchor xml:id="end0139a0701"/>上序主。宗本義物不迁论幷不真空论。故 <lb ed="X" n="0139a08"/><lb ed="R096" n="0195a05"/>云所以次释二谛显<persName>佛</persName>教门。以<persName>佛</persName>教门出三界苦。 <lb ed="X" n="0139a09"/><lb ed="R096" n="0195a06"/>一代时教。不越真俗二谛为门也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139a10"/><lb ed="R096" n="0195a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139a1001">但圆正之因。无上般若。至极之果。唯有涅槃。故末启 <lb ed="X" n="0139a11"/><lb ed="R096" n="0195a08"/>重玄。明众圣之所宅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139a12"/><lb ed="R096" n="0195a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139a1201">圆正之因者涅槃正因也。无有上于般若。此序无 <lb ed="X" n="0139a13"/><lb ed="R096" n="0195a10"/>名论也。般若无知为涅槃正因。涅槃无名为般若 <lb ed="X" n="0139a14"/><lb ed="R096" n="0195a11"/>极果。所以前序物不迁不真空二论。後序无知无 <lb ed="X" n="0139a15"/><lb ed="R096" n="0195a12"/>名二论。故云末启重玄。涅槃是一玄。般若是一玄。 <lb ed="X" n="0139a16"/><lb ed="R096" n="0195a13"/>末者于物不迁不真空二论。後造此无知二论。重 <lb ed="X" n="0139a17"/><lb ed="R096" n="0195a14"/>玄者。借老子道经中二句玄之又玄众妙之门。故 <lb ed="X" n="0139a18"/><lb ed="R096" n="0195a15"/>云明众圣之所宅。前言真俗。指前二论。不迁即俗 <lb ed="X" n="0139a19"/><lb ed="R096" n="0195a16"/>明真。不真即真明俗。後言重玄。指後二论。俱是三 <lb ed="X" n="0139a20"/><lb ed="R096" n="0195a17"/>贤十圣所居之处也。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二遣相</cb:mulu><head>△第二遣相</head> <lb ed="X" n="0139a21"/><lb ed="R096" n="0195a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139a2101">虽以性空拟本。无本可称。语本绝言。非心行处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139a22"/><lb ed="R096" n="0195b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139a2201">口欲谭而辞丧。心欲缘而虑忘。不可以智知。不可 <lb ed="X" n="0139a23"/><lb ed="R096" n="0195b02"/>以识识。非是无辩无心。辞辩俱不及也。心所分别 <lb ed="X" n="0139a24"/><lb ed="R096" n="0195b03"/>亦忘耳。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0139b" n="0139b"/> <lb ed="X" n="0139b01"/><lb ed="R096" n="0195b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b0101">然则不迁当俗。俗则不生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b02"/><lb ed="R096" n="0195b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b0201">此遣即真明俗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b03"/><lb ed="R096" n="0195b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b0301">不真为真。真但名说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b04"/><lb ed="R096" n="0195b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b0401">此遣即俗明真。但对機言说都无实。遣执也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b05"/><lb ed="R096" n="0195b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b0501">若能放旷荡然。崇兹一道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b06"/><lb ed="R096" n="0195b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b0601">指前宗本義。旷荡谓自<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b0601" n="0139b0601"/><anchor xml:id="beg0139b0601" n="0139b0601"/>己<anchor xml:id="end0139b0601"/>法身如太虚空。无<g ref="#CB15145">罣</g>无 <lb ed="X" n="0139b07"/><lb ed="R096" n="0195b10"/>碍。而不拒彼诸相发挥。不执真俗因果。一道者。故 <lb ed="X" n="0139b08"/><lb ed="R096" n="0195b11"/>涅槃第十二卷云。实际理地一道淸净无有异路耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b09"/><lb ed="R096" n="0195b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b0901">淸耳虚襟无言二谛。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b10"/><lb ed="R096" n="0195b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b1001">淸耳谓闻性淸净。不执言教音声也。虚襟者忘怀 <lb ed="X" n="0139b11"/><lb ed="R096" n="0195b14"/>绝虑不滞空寂。不见有真俗。此遣前二论之名相 <lb ed="X" n="0139b12"/><lb ed="R096" n="0195b15"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b13"/><lb ed="R096" n="0195b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b1301">斯则净照之功著。故般若无知。无名之德兴。而涅槃 <lb ed="X" n="0139b14"/><lb ed="R096" n="0195b17"/>不称。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b15"/><lb ed="R096" n="0195b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b1501">若不执真俗因果当人观照般若绝对时。无知之 <lb ed="X" n="0139b16"/><lb ed="R096" n="0196a01"/>知方便无功之功显也。著者显也。即般若无知无 <lb ed="X" n="0139b17"/><lb ed="R096" n="0196a02"/>所不知也。即涅槃无名应兴起于妙用耳。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三称歎</cb:mulu><head>△第三 <lb ed="X" n="0139b18"/><lb ed="R096" n="0196a03"/>称歎</head> <lb ed="X" n="0139b19"/><lb ed="R096" n="0196a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b1901">余谓此说周圆。罄<persName>佛</persName>渊海。浩博无涯。穷法体相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b20"/><lb ed="R096" n="0196a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b2001">余者序主自谓也。此说周圆者。指四论也。罄尽也。 <lb ed="X" n="0139b21"/><lb ed="R096" n="0196a06"/>更无有一法。过此四论中觉性相浩博无边。不落 <lb ed="X" n="0139b22"/><lb ed="R096" n="0196a07"/>数量耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b23"/><lb ed="R096" n="0196a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139b2301">虽复言约而義豐。文华而理诣。语势连环。意实孤诞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139b24"/><lb ed="R096" n="0196a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139b2401">言约者少也。豐者备也。指四论中文字虽简少。其 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0139c" n="0139c"/> <lb ed="X" n="0139c01"/><lb ed="R096" n="0196a10"/>義理豐备。赅括一代时教。文华者谓四论中文句 <lb ed="X" n="0139c02"/><lb ed="R096" n="0196a11"/>华丽。引此土经书缘饰。令人览之易晓。然句句俱 <lb ed="X" n="0139c03"/><lb ed="R096" n="0196a12"/>到诣诸<persName>佛</persName>理处。言语血脉不断。如贯连环中。其明 <lb ed="X" n="0139c04"/><lb ed="R096" n="0196a13"/>理事之意。绝待孤标。拔萃于思议之表也。连环者 <lb ed="X" n="0139c05"/><lb ed="R096" n="0196a14"/>出莊子天下篇第三十二。此惠子之辩。惠子言连 <lb ed="X" n="0139c06"/><lb ed="R096" n="0196a15"/>环可解。取不穷之義。郭象註云。环之相贯。贯于空 <lb ed="X" n="0139c07"/><lb ed="R096" n="0196a16"/>处。不贯于环也。是以两环贯空不相涉入。各自通 <lb ed="X" n="0139c08"/><lb ed="R096" n="0196a17"/>转。取无穷之義。尙可解也。序主指四论中语论虽 <lb ed="X" n="0139c09"/><lb ed="R096" n="0196a18"/>无穷。其冥契<persName>佛</persName>意。其实标出乎言外也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139c10"/><lb ed="R096" n="0196b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139c1001">敢是绝妙好辞。莫不竭兹洪论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139c11"/><lb ed="R096" n="0196b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0139c1101">序主美肇师四论文理俱诣。借曹娥<g ref="#CB15156">碑</g>後蔡邕之 <lb ed="X" n="0139c12"/><lb ed="R096" n="0196b03"/>言也。汉时曹盱渡浙江溺死。其女曹娥年十四。求 <lb ed="X" n="0139c13"/><lb ed="R096" n="0196b04"/>父屍不得。投浙江死。经宿抱父屍而出。杜尙为作 <lb ed="X" n="0139c14"/><lb ed="R096" n="0196b05"/><g ref="#CB15156">碑</g>。安于会稽上虞山。汉末蔡邕读之。于<g ref="#CB15156">碑</g>阴镌八 <lb ed="X" n="0139c15"/><lb ed="R096" n="0196b06"/>字云。黄绢幼妇外孙齑臼。後<name role="" type="person">曹操</name>同杨修行兵。因 <lb ed="X" n="0139c16"/><lb ed="R096" n="0196b07"/>览此八字。操问修解否。答曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c1601" n="0139c1601"/><anchor xml:id="beg0139c1601" n="0139c1601"/>已<anchor xml:id="end0139c1601"/>解。操令修且勿言。 <lb ed="X" n="0139c17"/><lb ed="R096" n="0196b08"/>待吾思之。行三十里。操方解。乃自为歎曰。有智无 <lb ed="X" n="0139c18"/><lb ed="R096" n="0196b09"/>智较三十里。寻因征战杀之。操一诸子皆请救之。 <lb ed="X" n="0139c19"/><lb ed="R096" n="0196b10"/>操曰。杨修是人中之龙。非汝力之所驾驭。遂杀之。 <lb ed="X" n="0139c20"/><lb ed="R096" n="0196b11"/>释之曰。黄绢是色丝。色丝是绝字。幼妇是少女。少 <lb ed="X" n="0139c21"/><lb ed="R096" n="0196b12"/>女是妙字。外孙是女子。女子是好字。齑臼是受辛。 <lb ed="X" n="0139c22"/><lb ed="R096" n="0196b13"/>受辛是辞字。序主赞美四论同是绝妙好辞。竭者 <lb ed="X" n="0139c23"/><lb ed="R096" n="0196b14"/>穷尽也。洪者大也。<persName>佛</persName>理奥妙。尽在此四大论中耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0139c24"/><lb ed="R096" n="0196b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0139c2401">所以童寿歎言。解空第一肇公其人。斯言有由矣。彰 <pb ed="X" xml:id="X54.0869.0140a" n="0140a"/> <lb ed="X" n="0140a01"/><lb ed="R096" n="0196b16"/>在翰牍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0140a02"/><lb ed="R096" n="0196b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0140a0201">名僧传慧观门中。什见肇润文制作。拊几歎略曰。 <lb ed="X" n="0140a03"/><lb ed="R096" n="0196b18"/>实同善吉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0301" n="0140a0301"/><anchor xml:id="beg0140a0301" n="0140a0301"/>已<anchor xml:id="end0140a0301"/>在前注中具述也。时人谓什公得肇。 <lb ed="X" n="0140a04"/><lb ed="R096" n="0197a01"/>如<persName>佛</persName>有须菩提也。此歎美之言彰显在高传。翰者 <lb ed="X" n="0140a05"/><lb ed="R096" n="0197a02"/>笔牍简也。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第四拣别是论非论</cb:mulu><head>△第四拣别是论非论</head> <lb ed="X" n="0140a06"/><lb ed="R096" n="0197a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX54p0140a0601"><anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0601" n="0140a0601"/><anchor xml:id="beg0140a0601" n="0140a0601"/>但<anchor xml:id="end0140a0601"/>宗本萧然莫能致诘。不迁等四论。事开接引。问答 <lb ed="X" n="0140a07"/><lb ed="R096" n="0197a04"/><g ref="#CB00701">析</g>微。所以称论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0140a08"/><lb ed="R096" n="0197a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX54p0140a0801">宗本萧然者。取萧然<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0801" n="0140a0801"/><anchor xml:id="beg0140a0801" n="0140a0801"/>旷<anchor xml:id="end0140a0801"/>大如虚空。不可穷诘畔岸。 <lb ed="X" n="0140a09"/><lb ed="R096" n="0197a06"/>非是论之正文。都序四论宗旨。物不迁等四。其中 <lb ed="X" n="0140a10"/><lb ed="R096" n="0197a07"/>以事明理。开示接引。後学初機有问有答。<g ref="#CB00701">析</g>理精 <lb ed="X" n="0140a11"/><lb ed="R096" n="0197a08"/>微。研核真伪。所以目之为论也。</p></cb:div></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0136a1801" to="#end0136a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0136c0801" to="#end0136c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0136c2401" to="#end0136c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0137a0401" to="#end0137a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0137a0402" to="#end0137a0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0138a1001" to="#end0138a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139a0701" to="#end0139a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139b0601" to="#end0139b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0139c1601" to="#end0139c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140a0301" to="#end0140a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0140a0601" to="#end0140a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0140a0801" to="#end0140a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">旷</lem><rdg wit="#wit.orig">嚝</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0138002" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0138002">亡一作已</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0137001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137001">由一作犹</note> <note n="0137002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137002">譬作匹</note> <note n="0138001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138001">弗一作不</note> <note n="0138002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138002">亡一作巳</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0136a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0136c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c0801">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0136c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0136c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0137a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0137a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0137a0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0137a0402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0138a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0138a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139b0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0139c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0139c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0140a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0140a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0801">旷【CB】，嚝【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>